Print This Page

Epigenetische factoren en leaky gut

Leaky gut

Darmen, voeding voor onze hersenen

Onze darmen zijn belangrijk voor ons lichamelijke en geestelijke welzijn. Niet alleen als het gaat om de vertering van voeding en het transport van vloeistoffen, maar ook in andere processen. Tachtig procent van de immuunactiviteit speelt zich af in de darmen. De darmwand is een belangrijke opslagplaats voor dopamine  R en serotonine R en heeft een rechtstreekse verbinding met de hersenen R. De toestand van onze darmen heeft dus een rechtstreeks effect op ons emotioneel welzijn en andersom. Hieronder bespreken we de rol van exorfinen, endorfine en het DPP-IV enzym met betrekking tot de leaky gut problematiek besproken. De darmen en de bloed-hersenbarrière zijn filters die beide door ‘tight junctions’ bij elkaar worden gehouden.

Schema: de verschillende functies van de darmen

Leaky gut

1. Darmen

Het darmkanaal is verantwoordelijk voor het reguleren van het verkeer tussen de omgeving en het lichaam (buiten- en binnenwereld). De darmwand beschikt over een barrière die bestaat uit ‘tight junctions’. Dit zijn darmcellen die tegen elkaar geplakt zijn met een soort eiwitlijm. Door allerlei invloeden ontstaan er microscopisch kleine beschadigingen in die tight junctions, wat men ‘lekkende darm’ of ‘leaky gut’ noemt. Door deze fijne openingen kunnen allerlei (onverteerde) eiwitfragmenten en toxines van bacteriën in de bloedbaan worden opgenomen. Hierdoor komt het afweersysteem in actie wat kan leiden tot allerlei aandoeningen. (Schema links: voorbeeld van een tight junction.)
Bij een onbeschadigde darm wordt bijna 2% van alle onverteerde eiwitten in de bloedbaan opgenomen. Bij leaky gut kan dit oplopen tot meer dan 10%. Maar ook zonder leaky gut worden de (onverteerde) exorfineneiwitten opgenomen in de bloedbaan R.

DPP-IV enzym en leaky gut

Het DPP-IV-enzym bevindt zich in de dunne mucosale laag van de darmen. Daar verhindert het de opname van exorfinen in de bloedbaan en beschermt het de endorfinereceptoren die in de darmen een anti-inflammatoire (ontstekingsremmende) werking hebben R. Het DPP-IV enzym helpt de microvilli mee in stand houden en is daarmee een van de belangrijkste enzymen om leaky gut te voorkomen en te behandelen R. Onderzoek wijst uit dat bij een deficiënte DPP-IV-enzymwerking (bv. onder invloed van gluten) de microvilli kleiner worden, wat leaky gut in de hand werkt R en R2.

Endorfine en leaky gut

Inflammatie (ontsteking) is een van de belangrijkste oorzaken van leaky gut. Door het ontstekingsproces worden de tight junctions aangetast, waardoor de doorlaatbaarheid toeneemt. Het endorfinesysteem heeft in de darmen een anti-inflammatoire functie R. Het zorgt namelijk voor de groei en rijping (proliferatie) van T-lymfocyten, dit zijn witte bloedcellen die gespecialiseerd zijn in het produceren van ontstekingsremmende cytokinen R. De lymfocyten zijn bovendien de ‘dragers’ van endorfine R, die endorfine ter plekke brengen. Maar ook hier geldt dat endorfine pas kan worden geactiveerd als er voldoende endorfinereceptoren in de darm aanwezig zijn. Daarom kunnen mensen met de ziekte van Crohn, colitis en andere darmontstekingen zo snel opknappen als ze een exorfinevrij dieet volgen. Door exorfinen te mijden, worden de endorfinereceptoren meer beschikbaar voor de lichaamseigen endorfine. Ook hier zien we dat het DPP-IV-enzym een endorfinebeschermer is, doordat het de endorfinereceptoren vrijwaart van een exorfinenbelasting.

Oorzaken van leaky gut

  • Antibiotica R en R2   
  • NSAID’s R (ontstekingsremmende geneesmiddelen)
  • Maagzuurremmers R
  • Anticonceptiva kunnen oestrogeen-resistentie veroorzaken. Door de afname van de oestrogeen receptoren in de darm neemt de leaky gut toe R.
  • Chemotherapie (Methotrexate)
  • Psychisch stress R en  trauma R (veroorzaakt endorfine-resistentie R en R2   = vermindering van het aantal endorfine receptoren)
  • Gluten R
  • Zonuline R
  • Bisphenol A R
  • Candida R (promoot op deze manier de toename van voedselallergieën)
  • Fructooligosaccharide : alleen in zeer grote concentraties R (bv. in bananen en tarwe)
  • Voeding: een junkfooddieet en andere gewoonten zoals bewerkte producten, suiker, exorfinen, zuivel, alcohol, roken, koffie, margarines (transvetzuren), zure producten (bv. sinaasappelen), gist (bv. bier), pinda’s en koolzuurdranken. Kortom: het dieet waar de meeste mensen een voorkeur voor hebben.

Behandeling

  • Anti-inflammatoir dieet (minimaal 100% exorfinen-vrij)
  • DPP-IV enzym gecombineerd met galactose suppletie R  (deze stof stimuleert de genetische aanmaak van het DPP-IV enzym)
  • Lactobacillus rhamnosus R suppletie
  • Bifidobacterium bifidum R suppletie
  • Zink-carnosine R suppletie

Condities die gelinkt zijn aan leaky gut

  • Voedselallergieën (waarvan overwegend type 4 allergieën die niet kunnen opgespoord worden met antistofonderzoek)
  • Immuun- en auto-immuunziekten
  • Een aanzienlijk deel van alle chronische aandoeningen zoals: autisme, diabetes type 1, astma, fibromyalgie, CVS, MCS, kanker, migraine, ziekte van Crohn, depressie, ADD/ADHD, multiple sclerose, psoriasis, IBS, candida, lupus, reumatoïde artritis

2. Bloed-hersen-barrière

Tight junctions spelen ook een belangrijke rol in de bloed-hersenbarrière. Deze filter scheidt de bloedsomloop af van de hersenen. De tight junctions voorkomen dat microscopisch kleine partikels (zoals bacteriën) en grote in water oplosbare moleculen kunnen doordringen in de hersenvloeistof. In vet oplosbare kleine moleculen en hormonen laten ze wel door. In bepaalde omstandigheden, zoals een ontsteking, wordt de bloed-hersenbarrière meer doorlaatbaar. De toegenomen doorlaatbaarheid wijzigt de hersenactiviteit R.

Uit de onderstaande onderzoeken blijkt dat we niet al te veel moeten vertrouwen op een stabiele bloed-hersenbarrière. Bij baby’s is deze barrière nog niet ontwikkeld (wat tegengesproken wordt door farmaceuten). Dit kan dan weer gevaar opleveren bij vaccinaties. Sinds 2011 heb ik 5 kinderen in behandeling gekregen die na een vaccin plotseling autistisch gedrag begonnen te ontwikkelen. Het is een gevoelig onderwerp dat door medici wordt vermeden. Meer over thiomersal en vaccins kun je lezen op de volgende pagina op deze site.

Oorzaken van een doorlaatbare bloed-hersen-barrière

  • Gebruik van mobiele telefoon R
  • Stress (door toename van het CRH stresshormoon R)  R en R2   
  • Virale en bacteriële Infecties R en R2
  • Hypertensie R
  • Chemotherapie R
  • Roken R en R2
  • Exorfinen en andere opioïden verhogen de afgifte van het CRH stresshormoon. CRH maakt de bloed-hersen-barrière meer doorlaatbaar  R.
  • Diabetes type 2 en insuline-resistentie R
  • Hyperhomocysteïnemie R
  • Darmontstekingen R
  • Toename van oxidatieve stress R
  • Een verstoorde oestrogeen huishouding R
  • Aluminium R  (in vaccins)

Exorfinen

Exorfinen kunnen vlot door de bloed-hersen-barrière R en R2 en R3 en R4. Maar dat hoeft niet altijd. Uit onderzoek blijkt immers dat exorfinen de hormonale activiteit in de hersenen wijzigen, zonder de hersenen daadwerkelijk te bereiken R .
Exorfinen hebben een opioïde activiteit. Dit betekent dat ze onder andere invloed hebben op de ademhaling (bv. oppervlakkige ademhaling), maar ook ademhalingsstilstand (apneu) kunnen veroorzaken. Bij baby’s kan een ernstige exorfinen-belasting apneu en zelfs wiegendood veroorzaken R en R2 .

DPP-IV en de hersenen

In 2011 werd een studie gepubliceerd die de werking van het DPP-IV-enzym in de hersenen koppelde aan de regulatie van neuropeptide Y en endorfine R. Volgens dit onderzoek wordt de werking van het DPP-IV-enzym geremd door smaakversterkers (bv. E 621). Als het DPP-IV-enzym naar behoren zou werken, dan zou het de cerebrale exorfinen afbreken in tyrosine en fenylalanine R. Exorfinen zijn in een gelijke hoeveelheid tien maal sterker in de hersenen dan morfine R.

Besluit

Leaky gut is een term die weinig wordt gebruikt in de geneeskunde. Daar spreekt men eerder van ‘verhoogde darmdoorlaatbaarheid’ of in het Engels ‘increased intestinal permeability’. De darmen zijn de eerste lijn van ons afweersysteem. Loopt daar iets mis, dan gaat de deur letterlijk open zodat ongewenste stoffen de bloedbaan kunnen bereiken. Ook hier zien we een mooie samenwerking tussen het DPP-IV-enzym en het endorfinesysteem. DPP-IV fungeert hier als een endorfinebeschermer. Het zorgt ervoor dat de endorfinereceptoren hun anti-inflammatoire functie kunnen uitoefenen door ze vrij te waren van ‘oneerlijke’ concurrentie van lichaamsvreemde exorfinen. Maar als de ontstekingswerende cytokines eenmaal hun werk hebben gedaan, moeten ze ook nog ‘opgeruimd’ worden. Ook hier snelt het DPP-IV-enzym te hulp, door de cytokines nadien netjes af te breken R. Zo kan een broodje met kaas plotseling ongewenste farmacologische eigenschappen krijgen.